WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : De mens - algemeen

De Engelse republiek en het herstel van de Stuarts

Het 'Lange Parlement' dat in 1640 werd bijeengeroepen, stelde zich hard op tegenover Karel I. De koninklijke raadslieden Laud en Strafford werden gevangen genomen, ter dood veroordeeld en onthoofd. Karels macht werd nog verder ingeperkt. De koning reageerde vaak aarzelend en onzeker. Tenslotte besloot hij de voornaamste leden van de oppositie gevangen te laten nemen. Zijn minnares, de gravin van Carlisle, kon echter haar mond niet houden en het plan lekte uit. Toen Karel I met een wacht van vierhonderd man bij het parlementsgebouw aankwam, waren de vogels gevlogen. De woede van de leden van het parlement over deze voorgenomen inbreuk op hun rechten, was zeer groot. Toen de koning de volgende dag door de stad reed, was er veel volk op de been, maar van enige toejuiching was er geen sprake. Wel hoorde men af en toe de kreet 'Privilege !'. De vorst vaardigde nieuwe arrestatiebevelen uit, maar die werden niet uitgevoerd. Op 10 januari 1642 verliet hij met vrouw en kinderen Londen. In de volgende zeven maanden kwamen koning en parlement steeds scherper tegenover elkaar te staan. Aan beide kanten werden krijgsvoorbereidingen getroffen. In augustus 1642 brak in Engeland de onvermijdelijk geworden Burgeroorlog uit.
De strijd verliep voor Karel I in het begin niet slecht. Maar toen de leiding van het parlementsleger in handen kwam van Oliver Cromwell, keerden de kansen. De eerste belangrijke overwinning van deze bekwame aanvoerder werd in juli 1644 bij Marston Moor behaald. Bijna een jaar later behaalde het parlementsleger opnieuw de overwinning bij Naseby. Na deze slag vluchtte de Engelse koning naar Schotland. De Schotten leverden hem echter tegen een grote som geld aan de Engelsen uit. De koning ging in onderhandeling met het parlement, maar de tegenstellingen tussen het parlement en het leger wist hij niet te benutten. Cromwell onderbrak de onderhandelingen die parlement en koning voerden. Hij liet kolonel Pride met een afdeling musketiers 153 parlementsleden tegenhouden toen die het parlementsgebouw wilden binnen gaan. De overgebleven negentig leden besloten een tribunaal in te stellen dat de koning moest veroordelen. Dit restant van het parlement, het 'Rompparlement', trad zelf als rechtbank op. De uitslag stond bij voorbaat vast : op 30 januari 1649 werd Karel I onthoofd en Engeland was een republiek geworden.
Het parlement, dat weer naar de samenstelling van het Lange Parlement van 1640 was teruggegaan, had toen de regering in handen. Door allerlei zuiveringen echter werd het aantal parlementsleden teruggebracht tot ongeveer negentig leden. Cromwell herstelde eerst in Engeland de orde en onderwierp daarna de rooms-katholieke Ieren tijdens een moorddadige veldtocht. Tenslotte keerde hij zich tegen de Schotten, die net als de Ieren Karel II, de zoon van Karel I, als hun koning hadden erkend. Hoewel Cromwell op het schiereiland Dunbar ingesloten raakte en zijn leger er allerberoerdst aan toe was, wist hij de Schotten nog te verslaan. Prins Karel, die in Engeland was geland, werd de pas naar Londen afgesneden. In een hevig treffen werd hij verslagen en hij wist maar ternauwernood naar het vasteland te ontsnappen.
Cromwell trad tegen het parlement al even dictatoriaal op als Karel I vroeger had gedaan. Tenslotte riep hij het parlement helemaal niet meer bijeen. In 1653 al was hij benoemd tot 'Lord-Protector', wat vrij vertaald Beschermheer betekent. Als dictator met absolute macht voerde Cromwell een aantal goede hervormingen door. Het leven van Cromwell werd echter beheerst door de angst dat men hem zou vermoorden. Zijn gezondheid raakte aangetast en in september' 1658 overleed hij. Oliver Cromwell had zijn oudste zoon Richard nog tot zijn opvolger kunnen aanwijzen, maar die miste echter de bekwaamheden en ook de belangstelling voor staatszaken.
In mei 1659 legde Richard Cromwell zijn ambt neer. De leden van het Lange Parlement werden in hun functie hersteld en bereidden nieuwe verkiezingen voor. Een grote meerderheid van het nieuw gekozen parlement wenste de terugkeer van de Stuarts op de Engelse troon. In mei 1660 keerde Karel II weer terug in Londen. De republiek was verdwenen, de monarchie was in Engeland hersteld.
(foto : de terechtstelling van Karel I)
 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer