WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : Historische figuren

Galileo Galilei

Galilei, Galileo (Pisa 15 febr. 1564 - Arcetri 8 jan. 1642), Italiaans natuur- en sterrenkundige, vooral bekend door zijn conflict met de Kerk vanwege zijn sympathieŽn voor het wereldbeeld van Copernicus.
1. Levensloop
Galilei ontving zijn eerste onderwijs in het klooster Vallombrosa, ging in 1581 aan de universiteit van Pisa medicijnen studeren, maar ging over op de wis- en natuurkunde. Van 1589 tot 1592 was hij hoogleraar in de wiskunde aan deze universiteit; daarna in wiskundige vestingbouwkunde en astronomie te Padua, tot 1610, in welk jaar hij hofwiskundige werd van de groothertog van Toscane in Florence. Met behulp van een kijker ontdekte hij de vier manen van Jupiter (de zgn. Galileaanse satellieten) en de schijngestalten van Venus. Hoewel reeds vroeg overtuigd van het wereldbeeld van Copernicus, sprak Galilei zich eerst in 1610 daarvoor uit in zijn boek Sidereus Nuncius, waarin hij bovengenoemde ontdekkingen beschreef. Dit gaf aanleiding tot de veroordeling van dit stelsel door de Inquisitie in 1616 en het op de Index plaatsen van Copernicus' De revolutionibus orbium coelestium. Ondanks het verbod publiceerde Galilei in 1632 zijn Dialogo, waarin de nieuwe leer in gesprekvorm verdedigd werd. Het resultaat was een proces, waarin Galilei in 1633 de leer moest afzweren. Hij werd in zijn bewegingsvrijheid beperkt en mocht Arcetri, bij Florence, waar hij ging wonen, in wezen niet verlaten. In 1638 schreef hij zijn hoofdwerk, Discorsi, waarin op een nieuwe wijze de grondslagen van de mechanica, o.a. val en worp, worden uiteengezet. Belangrijke ontdekkingen van Galilei zijn verder het feit dat de slingertijd van een slinger onafhankelijk van de amplitude is, de structuur van het maanoppervlak en de zonnevlekken. Galilei heeft als empiricus die de wiskunde consequent op zijn experimenteel te verifiŽren hypothesen toepaste, veel invloed gehad op de ontwikkeling van de natuurwetenschappen, voornamelijk in de 19de eeuw.
2. Het conflict met de kerk
Reeds vroeg was Galilei voorstander van het wereldstelsel van Copernicus; van de juistheid daarvan werd hij nog sterker overtuigd door zijn ontdekking van vier manen van Jupiter en van de fasen van Venus, welke ontdekkingen hem een internationale faam bezorgden. Zijn sympathieŽn voor Copernicus' stelsel brachten hem echter in conflict met de Florentijnse geestelijkheid, die Copernicus' leer in strijd achtte met de bijbel. Galilei verdedigde zich, maar trad daardoor tevens op bijbelexegetisch terrein en verdedigde stellingen die in strijd waren met de gevestigde opvattingen. Dit werd ten slotte aanleiding voor het Heilig Officie om de leer van Copernicus te onderzoeken, hoewel Copernicus' boek reeds ongeveer driekwart eeuw eerder was verschenen en nimmer veroordeeld. Het Heilig Officie veroordeelde in 1616 de heliocentrische leer; Copernicus' werk werd op de lijst van de verboden boeken geplaatst; Galilei zelf kreeg het verbod opgelegd Copernicus' leer aan te hangen en te verdedigen. Hierbij moet aangetekend worden, dat kardinaal Bellarminus, die namens het Heilig Officie deze beslissing aan Galilei mededeelde, tevens stelde dat de leer van Copernicus wel als wiskundige hypothese ter verklaring van de verschijnselen, echter niet als ware uitleg van de fysieke werkelijkheid mocht worden gebruikt. In 1624 deed Galilei bij paus Urbanus VIII een poging de uitspraken van 1616 te doen herroepen, doch zonder succes. Hij trachtte vervolgens het hem opgelegde verbod formeel te ontduiken door het Copernicaanse stelsel in dialoogvorm tegenover het stelsel van Ptolemaeus te bespreken; deze Dialogo verscheen in 1632. Het Heilig Officie beschouwde dit evenwel als een rechtstreekse overtreding en nam Galilei een aantal verhoren af. Op 22 juni 1633 werd hij veroordeeld openlijk zijn 'dwaling' af te zweren, hetgeen hij de volgende dag deed. Bovendien werd hem een gedwongen verblijfplaats aangewezen.
Dit beruchte Galilei-proces heeft eeuwenlang de verhouding tussen kerk en natuurwetenschap vertroebeld en is aanleiding geweest tot talrijke publicaties van beide zijden, meestal niet zonder emotionaliteit geschreven.
Het moderne onderzoek heeft diverse zaken opgehelderd, hoewel de documenten van het proces niet alle met elkaar in overeenstemming zijn. Enerzijds zijn beweringen dat Galilei gemarteld zou zijn, dat hij na zijn veroordeling gezegd zou hebben 'Eppur si muove' (Ital., = 'En toch beweegt zij [de aarde] zich') en dat hem strenge kerkerstraffen zouden zijn opgelegd, legenden gebleken. Anderzijds is men in katholieke kringen er thans van overtuigd dat de kerkelijke autoriteiten uitermate betreurenswaardige beslissingen hebben genomen.
 

© 2006 - WORLDEXPLORER
Google