WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : Op het land levende zoogdieren
 

Gelada
Groep : op het land levende zoogdieren

Pronkend met een ruige mantel va haar en een felrode kale plek op de borst, is de gelada één van de markantste bavianen. Ook is hij één van de sociaalste. Hij is gehard en schuw en uitsluitend te vinden in de afgelegen bergen van Noord-Ethiopië. Maar ook daar wordt hij steeds zeldzamer.
De gelada leeft in troepen van soms wel 350 dieren, opgedeeld in groepjes van ongeveer een half dozijn. Sommige troepen bestaan uit vrijgezelle mannetjes, andere uit een volwassen mannetje en twee tot drie verwante vrouwtjes en hun kroost. Tijdens de nacht kan de temperatuur tot beneden het vriespunt dalen en gaan luipaarden, hyena's en jakhalzen op roof uit. De gelada's kruipen dan bij elkaar op bijna verticale rotswanden voor warmte en veiligheid. Om beurten houden ze de wacht terwijl de rest slaapt. 's Ochtends besteden ze enkele uren aan socialiseren; langer dan alle andere primaten. Deze bavianen roepen luid naar elkaar en vlooien elkaar grondig om hun sterke banden te bekrachtigen. Als twee bevriende gelada's elkaar ontmoeten, raken ze elkaars neus aan bij wijze van begroeting.
Als een mannetjesgelada rond zijn vijfde jaar volwassen wordt, kan hij een ouder mannetje uitdagen en diens harem betwisten. Rivalen intimideren elkaar door hun kale borst uit te zetten en met hun kop te schudden. Daarbij tonen ze hun lichte oogleden en krullen hun bovenlip op om hun tanden te laten zien. Een gevecht volgt, tenzij er één bakzeil haalt en in onderwerping zijn billen toont. De vrouwtjes kiezen dan met welk mannetje ze willen leven. De band tussen de vrouwtjes onderling is veel sterker dan de band die ze met een mannetje aangaan. Een vrouwtje werpt meestal in de lente, die samenvalt met het regenseizoen. De band tussen moeder en dochter is blijvend, die met haar zoon duurt tot hij volwassen wordt.
Fossielen tonen aan dat er ooit verscheidene aan de gelada verwante soorten verspreid over Afrika voorkwamen. Waarschijnlijk zijn ze door overbejaging uitgestorven. Ook op de enige overlevende, de gelada, wordt al eeuwenlang jacht gemaakt. Ondanks een officieel jachtverbod is het aantal gelada's gedaald van ongeveer 600.000 in de jaren zeventig tot een tiende daarvan nu. De gelada loopt het risico te worden afgeschoten als hij de landbouwgewassen plundert, maar ziet zijn weiden plaatsmaken voor eucalyptusplantages. Hoewel de populatie terug blijft lopen, leven de meeste apen nu echter in het nationaal park Simen. Hier genieten ze volledige officiële bescherming, zodat de vooruitzichten niet echt somber zijn.
De gelada eet voornamelijk gras, wat uniek is voor een primaat. Hij verwijdert zich behoedzaam nooit meer dan een paar kilometer van zijn slaapplaats. Gezeten op zijn billen plukt hij de ene halm na de andere met zijn vingers, zorgvuldig de lekkerste selecterend. Hij kauwt ze grondig om er zoveel mogelijk voedzame stoffen uit te halen. Als de gelada een stuk wei heeft afgegraasd, schuifelt hij op z'n kont naar het volgende stuk. Op deze manier kan op op één middag verscheidene honderden meters afleggen.


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer