WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : Amfibien en reptielen
 

Het gilamonster

Orde : Squamata - familie : Helodermatidae - geslacht : Heloderma en soort : Heloderma suspectum. Het enige lid van deze familie is de giftige korsthagedis, die iets groter is dan het gilamonster.
En van de enige twee giftige hagedissen ter wereld, het gilamonster, is een groot op de grond levend reptiel dat zijn naam dankt aan het Gila-rivierbassin in Arizona, in de Verenigde Staten. Hij leeft gewoonlijk in rotsachtige woestijngebieden met verspreid groeiende cactussen, struiken, kleine johannesbroodbomen en grassen.
Gilamonsters zijn in het wild niet makkelijk te observeren, deels omdat ze een winterslaap houden. In de lente komen ze te voorschijn uit hun schuilplaatsen en vertonen al hun belangrijkste activiteiten in maar een paar maanden : paringsrituelen, paring, eieren leggen en het opbouwen van lichaamsvet. Zelfs in deze periode brengt het gilamonster de meeste tijd  opgekruld door in een vochtig hol. Hij is het actiefst op de vroege morgen, tegen zonsondergang, of soms tijdens de nacht. Hoewel hij zich over het algemeen langzaam beweegt, kan hij makkelijk draaien naar aanvallers en dan een zijdelingse beet uidelen. De hagedis houdt prooi stevig vast, hij beweegt zijn kaken van de ene naar de andere kant om het gif uit klieren in zijn onderkaakt te laten lopen. Het gif wordt afgescheiden in de mond, en dringt de wonde van het slachtoffer binnen.
Het gilamonster is geen snelle jager. Zelfs als hij haast heeft, doet hij het niet veel beter dan een langzame, hotsende waggelaar. Dit betekent dat snelle prooi niet op z'n menu staat, zodat het voedsel van de hagedis vooral bestaat uit eieren en kleine vogels en zoogdieren, en hij dus zelden gif nodig heeft om ze te onderwerpen. Ze lokaliseren hun prooi vooral door geur en geluid, ze pikken geursporen op met de tong.
Mannetjes houden hevige gevechten om de aandacht van vrouwtjes te trekken. Wedstrijden nemen de vorm aan van worstelpartijtjes. De verliezer druipt af, zodat de winnaar vrij is om met ieder vrouwtje dat hem wil te paren. Ongeveer zes tot zeven weken na de paring legt ze n enkel broedsel van drie tot dertien leerachtige eieren in een hol dat ze in de grond heeft gegraven op een zonnige plaats. Daarna bedekt zij ze en vertrekt. Ze laat de eieren uitbroeden door de hitte van de zon. De eieren overwinteren in de grond, en de jonge gilamonsters komen zo'n tien maanden later, tijdens de volgende lente uit hun nest. Ze kunnen onmiddellijk voor zichzelf zorgen.
Vanaf de tijd van de eerste Europese kolonisten in Noord-Amerika werd er op het gilamonster gejaagd en werd hij vervolgd vanwege zijn giftige beet. De rode lijst van bedreigde soorten van het IUCN (Internationale Unie voor het Behoud van de Natuur) classificeert de hagedis nu als kwetsbaar.


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer