WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : De mens - algemeen

De strijd om het machtsevenwicht in West-Europa

Dankzij de Roemrijke Revolutie van 1688 in Engeland, was er een verbond tot stand gekomen tussen twee machtige zeevarende mogendheden : Engeland en de Republiek der Nederlanden. Dit bondgenootschap zou tot 1748 duren. Willem III kon een uiterst gewichtige rol in de Europese politiek gaan spelen. Zijn doel was een machtsevenwicht te scheppen, waarbij de grote staten niet te groot zouden worden en de kleine staten niet zouden verdwijnen. Degene die het machtsevenwicht het meest bedreigde, was Lodewijk XIV.
Binnenlands liet hij de hugenoten steeds erger onder druk zetten. In 1685 tenslotte werd het Edict van Nantes ingetrokken. De hugenoten werden toen praktisch vogelvrij. In grote getallen verlieten ze Frankrijk en weken onder andere uit naar de Republiek der Nederlanden. In zijn buitenlandse politiek gedroeg de Zonnekoning zich alsof hij het voor het zeggen had. Zo liet hij in volle vredestijd Straatsburg door Franse troepen bezetten.
In 1683 liet hij zijn legers de Spaanse Nederlanden binnenvallen en Kortrijk, Diksmuiden en Luxemburg werden bezet. In 1684 werd het aartsbisdom Trier met de gelijknamige hoofdstad bij Frankrijk ingelijfd. In ItaliŽ werd door Frankrijk dezelfde agressieve politiek gevoerd. Prins Willem III van Oranje en zijn oom, de keurvorst van Brandenburg, wisten een groot verbond tegen Lodewijk de Veertiende tot stand te brengen (1686). Dit bondgenootschap groeide voortdurend, zodat in 1690 Oostenrijk, Spanje, Zweden, enkele Duitse vorsten, de Republiek der Nederlanden, Engeland en de hertog van Savoye meededen. De Franse koning Lodewijk de Veertiende vond dat dit alles hem alleen maar in de kaart speelde. Het gaf hem een goede aanleiding om Duitsland binnen te vallen. Dat deed hij in 1688 en daarmee was de Negenjarige Oorlog (1688-1697) begonnen.
De stadhouder-koning Willem III kon niet verhinderen dat de Fransen de steden Bergen, Namen en nog tal van andere steden veroverden. In het veld werd Willem III bij Steenkerken in 1692 en bij Neerwinden in 1693 verslagen. Ook in ItaliŽ en in Spanje waren de resultaten van de Franse krijgsverrichtingen niet slecht. In mei 1692 evenwel werd een Franse zeemacht verslagen bij La Hogue. Dat betekende een lichtpunt voor de bondgenoten.
Hoewel de Fransen in het algemeen veel geluk hadden bij de oorlogvoering, ging dat wel ten koste van hun land. De oorlog kostte enorm veel geld en putte Frankrijk uit. Lodewijk XIV begon daarom onderhandelingen, maar probeerde daarbij zoveel mogelijk voordelen in de wacht te slepen. In de nabije toekomst zou de Spaanse troon vrijkomen en de Zonnekoning was vastbesloten deze voor de Franse kroon op te eisen. Door een handig diplomatiek spel wist Lodewijk de Veertiende het bondgenootschap te ondermijnen. In 1697 kwam het tot de Vrede van Rijswijk. Frankrijk kreeg daarbij geen belangrijke gebiedsuitbreidingen. Wel erkende Frankrijk Willem III als koning van Engeland. De stadhouder-koning was er dus in geslaagd de Zonnekoning in zijn plannen te dwarsbomen. Lodewijk XIV zelf echter trok zich alleen maar terug om daarna des te krachtiger te kunnen opkomen voor zijn rechten op de Spaanse troon.
De koning van Spanje, Karel II (1665-1700), was een zwak en ziekelijk man. Zijn beide huwelijken waren kinderloos gebleven en in Madrid werd hevig gekonkeld over de opvolging. Degenen die het meest voor de opvolging in aanmerking kwamen, waren Lodewijk de Veertiende en zijn nazaten, en de Duitse keizer, Leopold I (1658-1705) en diens zoons. De Franse koning en de Duitse keizer waren zwagers van elkaar. Tweemaal sloot Lodewijk XIV met Willem III een regeringsverdrag, maar Karel II van Spanje bepaalde in zijn testament dat de kleinzoon van de Franse koning alles zou erven. Hierdoor zou FrankriÁjk dan toch de machtigste mogendheid van het vasteland worden. Willem III en de Duitse keizer sloten daarop in 1701 het Haags Verbond en zo begon de Spaanse Successie-oorlog (1701-1713).
Deze oorlog verliep voor Lodewijk de Veertiende niet goed. Zijn vroegere grote generaals waren dood, terwijl zijn tegenstanders in de Engelsman Marlborough en Eugenius van Savoye uitstekende aanvoerders hadden. De Fransen leden de ene nederlaag na de andere. Frankrijk raakte uitgeput en Lodewijk XIV deed vredesvoorstellen, die zeer ver gingen. Pas in 1713 evenwel kwam de Vrede van Utrecht tot stand. De kleinzoon van Lodewijk XIV kwam als eerste koning uit het huis Bourbon op de Spaanse troon. De Zuidelijke Nederlanden kwamen aan de Duitse keizer.
(foto :  fragment van een schilderij over Versailles)
 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer