WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : De mens -
geschiedenis

Het moderne imperialisme

In de loop van de achttiende eeuw was Frankrijk grote gebieden buiten Europa aan Groot-BrittanniŽ kwijtgeraakt. Na 1800 begonnen de Fransen te streven naar nieuw koloniaal bezit. Het begon in 1830 in Afrika, met de bezetting van Algiers. Van daaruit veroverden de Fransen geleidelijk heel Algerije. De aanleg van het Suez-kanaal (1859-1869), die onder Franse leiding en met Frans kapitaal plaatsvond, gaf Frankrijk de gelegenheid invloed in Egypte te krijgen. Engeland blokkeerde dit echter, mede om de route naar India te beveiligen. Frankrijk maakte zich toen meester van Madagascar en begon daarna ook vanuit Senegal op te dringen. Grote delen van West- en Midden-Afrika kwamen in Franse handen. Het liefst zouden de Fransen ook nog Soedan hebben bezet, maar dat zou zeer waarschijnlijk een oorlog met Engeland tot gevolg hebben gehad. En Frankrijk wilde, met het oog op wraak voor de in 1870 tegen Duitsland geleden nederlaag, liever Engeland als bondgenoot. In 1881 maakte Frankrijk zich nog meester van Tunis en vervolgens van Marokko. BelgiŽ verkreeg in 1908, dankzij de activiteiten van koning Leopold II, het Kongo-gebied.
Het streven dat na 1880 bestond toen grote mogendheden zich koloniŽn probeerden te verwerven en een groot rijk of imperium op te bouwen, noemt men het moderne imperialisme. Het moderne imperialisme werd enerzijds veroorzaakt door een gevoel van nationalisme, en anderzijds doordat de industriŽle revolutie ook in andere landen dan Engeland aan de gang was. Er ontstond een algemene behoefte aan grondstoffen en afzetgebieden. Duitsland verwierf in Afrika enkele gebieden, waaronder Togo en Kameroen. ItaliŽ verwierf in 1885 Eritrea en Somaliland, en in 1911 LibiŽ. In AbessiniŽ werden de Italianen echter smadelijk verslagen. In AziŽ waren Groot-BrittanniŽ en Nederland aanvankelijk de enige koloniale mogendheden. In India was de Sepoy-opstand van 1857 voor de Engelse regering aanleiding, het bestuur over India aan zich te trekken.
Rusland, dat in de zeventiende eeuw al grote delen van SiberiŽ had veroverd, maakte zich in 1860 meester van Wladiwostok en greep de Bokser-opstand in China van omstreeks 1900 aan, om Mantsjoerije te bezetten. Het Russische verlangen naar ijsvrije havens bracht strijd met Turkije en PerziŽ. In 1885 lijfden de Russen Turkestan in. In 1907 kwam het tot een afbakening van de Russische en Britse invloedssferen in PerziŽ.
Onder Napoleon III was ook Frankrijk in het Verre Oosten een imperialistische politiek begonnen. Saigon en Cambodja werden Frans gebied, net als in 1885 Annam en Tonkin. De Britten bezetten daarop Birma, terwijl Siam als bufferstaat werd gebruikt. China had eeuwenlang dezelfde politiek van afsluiting tegenover vreemde invloeden gevolgd als Japan. De handelscontacten tussen China en Europa werden tot een minimum beperkt. De westerse mogendheden leken echter niet buiten de grenzen van China te kunnen worden gehouden. In een oorlog over de opium-invoer tussen Groot-BrittanniŽ en China behaalden de Engelsen zonder veel moeite de overwinning. China was gedwongen enkele havens voor de Britten open te stellen. Na een hernieuwd conflict, twintig jaar later, werden opnieuw enkele Chinese havens opengesteld. In 1894 kwam het tussen China en Japan tot een oorlog over het bezit van Korea; weer was China de verliezer. Het ingrijpen van de westerse mogendheden maakte het Japan echter onmogelijk, zijn overwinning uit te buiten.
Voor de geboden hulp moet China natuurlijk wel betalen, in de vorm van allerlei voorrechten voor de grote mogendheden. Ondanks alles behield China toch een vrij grote mate van zelfstandigheid. Soen Jat-sen, een Chinees die westers onderwijs had genoten, zette zich in om China te hervormen. Hij richtte de Kwomintang op, de Volkspartij, met drie beginselen : nationale verheffing, volksheerschappij en volkswelzijn. Na een aantal mislukte pogingen had zijn streven in 1911 succes. De Republiek China werd uitgeroepen, met Soen Jat-sen als president. lang kon hij zich niet handhaven. China onderging maar betrekkelijk weinig invloed van de moderne westerse techniek en van de westerse manier van denken. Totaal anders was dat in Japan, waar een heel andere ontwikkeling was begonnen met keizer Moetsoe-Hito (1868-1912). Voordat hij aan de macht kwam, was Japan nog een middeleeuwse staat. De sjogoen, een soort hofmeier die in Tokyo verbleef, had alle macht. De keizer of mikado woonde in het afgelegen Kyoto. Hij genoot verering als afstammeling van de zonnegod en bemoeide zich niet met wereldse zaken. Moetso-Hito echter schoof de sjogoen opzij, verhuisde naar Tokyo en trok alle macht naar zich. Hij besefte dat Japan, als het niet in een volkomen van het westen afhankelijke positie wilde raken, de westerse techniek en het westers kunnen moest overnemen, en dat liefst zo snel mogelijk.
De eigen godsdienstige en zedelijke waarden moesten echter onaangetast blijven. Japan is in deze opzet heel goed geslaagd. Reeds voor 1900 werd Japan beschouwd als de achtste grote mogendheid ter wereld. De snelle overwinning die Japan in 1894 op China behaalde, deed iedereen verbaasd staan. Maar het effect van de zege van de Japanners in 1904-1905 op de Russen ging als een schokgolf door de wereld. De Russen verloren zowel te land als ter zee. Port-Arthur werd ingenomen. Bij de Vrede van Portsmouth moest Rusland in het Verre Oosten heel wat aan macht inboeten.
 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer

Bezoek ook: www.infoblog.be
Meer weten over gezondheid? --> http://gezondheid.infoblog.be
Meer weten over huisdieren? --> http://huisdieren.infoblog.be