WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek :
Historische figuren

Nikita Chroesjtsjov

Chroesjtsjov, Nikita Sergejevitsj (Kalinovka, Oekraïne, 17 april 1894 - Moskou 11 sept. 1971), Sovjet-Russisch staatsman, werkte als slotenmaker in industriecentra van de Donetsstreek. Na de revolutie van 1917 sloot hij zich bij de bolsjeviki aan en vocht mee in de burgeroorlog. Daarna verrichtte hij vnl. propagandistisch werk. Sinds 1931, toen hij districtssecretaris te Moskou werd, maakte Chroesjtsjov een snelle carrière.
1. Politieke loopbaan
In 1934 werd hij lid van het Centraal Comité van de Communistische Partij, in 1939 lid van het Politburo. Gedurende de grote zuivering van de jaren dertig toonde Chroesjtsjov zich een ijverig volgeling van Stalin, die hem in 1938 tot eerste secretaris van de Oekraïense partijorganisatie bevorderde. Als zodanig was hij medeverantwoordelijk voor de val van enkele prominente Oekraïense communisten, die na 1956 door hem zelf postuum werden gerehabiliteerd. Gedurende de Tweede Wereldoorlog was Chroesjtsjov o.a. betrokken bij de verdediging van Stalingrad. Daarna hervatte hij zijn werk in de Oekraïne.
Als lid van het Politburo en sinds 1949 ook als secretaris van het Centraal Comité was Chroesjtsjov betrokken bij de vitale beleidskwesties van de naoorlogse tijd. In de strijd van rivaliserende groepen aan de partijtop ging hij aanvankelijk met Malenkov en Beria mee. Reeds in 1951 echter deden zich tussen hem en de beide genoemden spanningen voor. Zijn plan om de kolchozen in de zgn. agrosteden samen te voegen, kon daarom ook niet worden doorgezet, ofschoon Chroesjtsjov tot het laatst in de gunst van Stalin zou blijven.
2. Collectief leiderschap
Na de dood van Stalin in maart 1953 profiteerde Chroesjtsjov al spoedig van tegenstellingen binnen het driemanschap Malenkov-Molotov-Beria, en werd hij eerste secretaris van het Centraal Comité (medio maart 1953). Vanuit deze sleutelpositie ging hij Malenkov bestrijden en bewerkstelligde in febr. 1955 diens aftreden. Chroesjtsjov, toen al de machtigste man in de Sovjet-Unie, vormde nu met minister-president Boelganin het befaamde 'B & C-koppel'.
Een nieuwe crisis in het stelsel van collectief leiderschap deed zich voor toen Chroesjtsjov met Molotov en Kaganovitsj in onmin raakte. Het was dan ook mede de bedoeling van zijn op het 20ste congres van de Communistische Partij in febr. 1956 gehouden sensationele (geheime) rede over Stalins wanbeleid, waarin hij de strijd tegen de persoonsverheerlijking aanbond (destalinisatie), zijn rivalen als zondebokken van het politieke toneel te laten verdwijnen. Dit lukte hem toen echter nog niet. Toen Chroesjtsjovs veelal onstuimige en ondoordachte koers met name op het terrein van de buitenlandse politiek ernstige tegenslagen had geboekt (de Poolse crisis en de Hongaarse opstand in de herfst van 1956), zagen zijn verzwakte tegenstanders de kans schoon om tegen hem een aanval te ondernemen.
Toen Chroesjtsjov in juni 1957 in het Politburo in de minderheid was geraakt, kon hij slechts zijn positie redden door een bliksemsnel bijeenroepen van het Centraal Comité, waarin hij wel een betrouwbare meerderheid had. Het leger (maarschalk Zjoekov) heeft Chroesjtsjov toen voor de ondergang bewaard. De overwinning op de zgn. antipartijgroep kwam in maart 1958 tot uiting in de afzetting van Boelganin, waarna Chroesjtsjov naar het voorbeeld van Stalin de ambten van eerste partijsecretaris en minister-president in zijn persoon verenigde.
3. Persoonlijk bewind
De periode 1958-1964 was het tijdvak van Chroesjtsjovs persoonlijk bewind, dat in menig opzicht aan Stalins dictatuur herinnerde, doch in werkelijkheid veel zwakker en labieler was. Hij bleek niet bij machte een doelbewuste en werkelijk vooruitziende politiek te voeren. Zijn streven om op basis van vreedzame coëxistentie tot een duurzame ontspanning met het Westen te komen, werd doorkruist door onbezonnen daden, zoals het vestigen van raketbases op Cuba (zie Cuba: geschiedenis), dat in okt. 1962 bijna een wereldconflict veroorzaakte. Aan de andere kant leidde zijn gematigde koers tot een steeds scherper conflict met de Chinese partij, die hem als 'revisionist' en 'lakei der imperialisten' bestreed.
Analoge moeilijkheden deden zich intussen ook op het terrein van de binnenlandse politiek voor. De decentralisatie in de nijverheid, agrarische ontginning van maagdelijke steppegronden in Centraal-Azië en de opvoering van de productie van verbruiksgoederen liepen ten dele op een volledige mislukking uit. De welvaartsstijging in de Sovjet-Unie werd bovendien belemmerd door het ambitieuze ruimtevaartprogramma. Voorts dient gewezen te worden op de stelselmatige godsdienstbestrijding en uitingen van antisemitisme, die voor een belangrijk deel aan de persoonlijke bemoeienis van Chroesjtsjov te wijten zijn.
4. Val
Met name onder de Sovjetintelligentsia en in de partijkringen nam in de loop der jaren de ontevredenheid toe. Ten slotte ging de oppositie in de partijleiding, door Mikojan, Brezjnev, Soeslov, Kosygin e.a. aangevoerd, tot actie over. Door middel van een verrassingsmanoeuvre werd Chroesjtsjov in okt. 1964 op een zitting van het hoogste partijcollege gedwongen zijn ambten neer te leggen. Met het oog op de publieke opinie en de buitenlandse geestverwanten zag men van een stelselmatige verguizing van zijn persoon af. In 1970 kwam hij opnieuw in het wereldnieuws toen zijn memoires op de westerse boekenmarkt werden gelanceerd.
5. Postume waardering
Nadat men in de Sovjet-Unie jarenlang officieel over Chroesjtsjov gezwegen had, werd hij in de era-Gorbatsjov als historische figuur weer bespreekbaar, ook in positieve zin. Met name zijn destalinisatie-beleid krijgt een positieve waardering. In 1988 publiceerde zijn zoon Sergej eigen memoires, waarin de gebeurtenissen rond de val van Chroesjtsjov nader worden belicht. Chroesjtsjov ligt begraven op het befaamde Novodjevitsji kerkhof in Moskou (grafmonument van Neizvestny).
 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer

Bezoek ook: www.infoblog.be
Meer weten over gezondheid? --> http://gezondheid.infoblog.be
Meer weten over huisdieren? --> http://huisdieren.infoblog.be