WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : De mens - algemeen

De staat Sparta

De krijgshaftige DoriŽrs, die zich omstreeks 1100 voor Christus op het schiereiland de Peloponnesus vestigden, vermenden zich niet met de reeds aanwezige bevolking die ze hadden onderworpen. Integendeel, ze benadrukten het onderscheid tussen de twee groepen en hielden de overwonnenen in een voortdurende toestand van slavernij. De vijf verschillende dorpen waarin de DoriŽrs woonden voegden ze samen, en zo ontstond Sparta. De Spartanen of Spartiaten vormden de heersende klasse, die als kleine minderheid de grote massa van de onderworpenen onderdrukte en voor zich liet werken. De onderworpen bevolking was in twee groepen verdeeld : de perioiken, wat letterlijk betekent 'zij die rondom wonen', en de heloten. De perioiken waren handwerkslieden en kooplieden. Ze waren weliswaar vrij, maar veel hadden ze niet te vertellen. Ze mochten wel in het leger van de Spartanen dienen, maar werden slechts voor lichte diensten ingezet. De heloten waren niet meer dan aan de grond gebonden slaven. Ze waren verplicht de grond te bebouwen en moesten een deel van de opbrengst afstaan. De heloten werden niet alleen bewaakt, maar ondergingen ook de controle van een soort geheime politie, de krypteia. De angst dat de heloten in opstand zouden komen, was bij de Spartanen nogal groot. Daarom ook droeg Sparta eerder het karakter van een permanent legerkamp dan dat het op de andere stadstaten in Griekenland geleek. De onderdrukking van de heloten en het daarmee noodzakelijke soldaat-zijn werden tot hoogste levensdoel verheven.
In het Spartaanse leger waren absolute gehoorzaamheid en de grootst mogelijke dapperheid vereist. Het militarisme doodde alle andere menselijke uitingen. De kunst verdween, geld raakte in onbruik en in het spreken moest iedereen zo kort mogelijk zijn. Naar het landschap Lakonika waarin Sparta gelegen was, worden heel korte kernachtige mededelingen nog altijd 'lakoniek' genoemd. Alle weelde was de Spartanen verboden. De huizen waren zo eenvoudig als maar kon en de kleding  bestond slechts uit grove hemden zonder mouwen, en uit mantels van ongeverfde wol. Schoeisel was niet algemeen in voege. Alleen wanneer de krijgslieden de oorlog in gingen, mochten ze een purperen feestgewaad aantrekken.
Aan eten kon de Spartaanse burger zich niet te buiten gaan, want de wet schreef dagelijkse openbare maaltijden aan alle burgers voor. Ook in andere opzichten was het dagelijkse leven geregeld en onder toezicht gesteld. Alle mannen waren ingedeeld in tentgenootschappen van twaalf tot vijftien man. Wie zich hetzij aan de openbare maaltijden, hetzij aan de tentgenootschappen onttrok, werd van al zijn rechten onheven. Het hele Spartaanse leven was gericht op de oorlog. De sportbeoefening diende daarom niet om goede atleten te verkrijgen, maar om soldaten met het grootst mogelijke uithoudingsvermogen te kweken. De beoefende sporten waren dan ook hardlopen, verspringen, worstelen, speer- en discuswerpen en balspelen. Sparta was de enige staat in Griekenland waar de vrouw volledig 'geŽmancipeerd' was. De jonge vrouwen moesten dezelfde oefeningen doen als de jonge mannen en als ze gehuwd waren, mochten ze in staatszaken hun mening geven. De gelijke rechten van de Spartaanse vrouwen betekenden geen uiting van vooruitstrevendheid. Het was veeleer zuiver behoudendheid. Sinds de DoriŽrs de Peloponnesus waren binnengetrokken, was er aan de politieke en sociale structuur van de DoriŽrs vrijwel niets meer veranderd. De positie van de vrouw as in de trekkende stammen van omstreeks 1200 voor Christus zeer vrij en bij de Spartanen bleef dat zo. Het koningschap dat Sparta kende (er waren twee koningen), ging eveneens tot die tijd terug. Dat blijkt uit het feit, dat de taak van de koningen in vredestijd zich slechts beperkte tot het priesterschap en de rechtspraak. In oorlogstijd waren zij de aanvoerders, net als ten tijde van de volksverhuizingen. In de Raad van Ouden hadden 28 mannen van boven de zestig jaar zitting. Het waren vooraanstaande edelen, die vroeger wel stamhoofden zullen geweest zijn. De koningen hadden elk, eveneens als stamhoofd, slechts ťťn stem. Veel betekenis heeft de Raad van Ouden nooit gekregen. De Volksvergadering, waarin alle Spartanen boven de 35 jaar zitting hadden, besliste over belangrijke zaken zoals oorlog en vrede. Ook dat komt helemaal overeen met de oude volksvergadering uit de tijd van de vestiging van de DoriŽrs op de Peloponnesus.
Volgens de overlevering was de Spartaanse staat ingericht naar de wetten van Lycurgus, die omstreeks achthonderd voor Christus geleefd moet hebben. Het is mogelijk dat Lycurgus inderdaad heeft bestaan, maar dan heeft hij hoogstens een bestaande toestand in een wat scherpe vorm in wetten weergegeven. Daarbij heeft hij de enige vernieuwing in het Spartaanse staatsbestel aangebracht die de geschiedenis kent : hij stelde een soort dagelijks bestuur in van vijf personen, de zogenoemde eforen. Dit was waarschijnlijk een gevolg van het feit dat Sparta was ontstaan uit de samenvoeging van vijf dorpen, die elk al een eigen bestuur hadden. (foto : de resten van Sparta)
 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer