WORLDEXPLORER     

Siteoverzicht
Email
Homepage
    

Rubriek : De mens -
geschiedenis

De landen van de vrije wereld

Lange tijd vormde de Monroe-leer het leidende beginsel voor de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten van Amerika. President Monroe ( 1817-1825) had in december 1823 verklaard, dat de Europese mogendheden zich niet met de Amerikaanse binnenlandse aangelegenheden mochten bemoeien. Op hun beurt zouden de Verenigde Staten zich dan niet met Europese kwesties inlaten. Deze politiek noemt men het isolationisme. Ten aanzien van Europa hebben de Amerikanen zich tot 1917 aan de Monroe-leer gehouden.
In dat jaar liet president Wilson zijn land aan de Eerste Wereldoorlog deelnemen. Tegelijkertijd kwam hij met zijn plan voor de Volkenbond, die in de toekomst oorlog zou moeten voorkomen. Zijn landgenoten zagen maar weinig in deze internationale organisatie en keerden terug naar het isolationisme. Roosevelt moest bij zijn hulpverlening aan de Britten in het begin van de Tweede Wereldoorlog nog omzichtig omspringen met de Leen- en Pachtwet. Na deze oorlog waren de Verenigde Staten toch gedrongen in de rol van ťťn van de grootste mogendheden ter wereld, een rol waarmee ze echte wel even moeite hadden. President Truman (1945-1953) - zie foto - besefte dat de Verenigde Staten zich niet aan hun verantwoordelijkheid konden onttrekken. Hij verklaarde dat zijn land altijd alle vrije volken zou helpen bij het verdedigen van hun vrijheid. Deze verklaring veroorzaakte een omwenteling in de Amerikaanse buitenlandse politiek en is bekend geworden als de Truman-leer.
Vanuit het standpunt van de Truman-leer was een economisch verzwakt en arm West-Europa na de Tweede Wereldoorlog een onaanvaardbare zaak. Daarom werd er een groot Europees Herstelprogramma opgezet. De toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, George Marshall (1880-1959), kwam met een plan tot economische hulpverlening, dat naar hem het Marshall-plan werd genoemd. Rusland wilde van de aangeboden hulp geen gebruik maken, omdat de Russen inmenging in hun binnenlandse aangelegenheiden vreesden. De belangrijkste doelstelling van het Marshall-plan was in de zestien deelnemende landen de productie te verhogen. De hulpverlening, ter waarde van vele tientallen miljarden dollars, hielp West-Europa er weer volledig bovenop en gaf het grote welvaart.
Begin 1947 verliet Truman de vredelievende politiek die tot dan toe tegenover de Sowjetunie was gevoerd. Ervoor in de plaats kwam de Containment-politiek, de politiek die erop gericht was het communisme in de wereld binnen de perken te houden. Een voortvloeisel van de Containment-politiek was de oprichting van de NAVO, de Noord-Atlantische Verdrags Organisatie.
Dit was een verdrag dat wederzijds steun beoogde voor het geval de Oostbloklanden tot een aanval op ťťn van de NAVO-leden zou overgaan. Een leidende positie in dit bondgenootschap had en heeft Amerika, dat permanent troepen in Europa heeft gelegerd. De andere deelnemende landen zijn BelgiŽ, Nederland, Luxemburg, Canada, Denemarken, Noorwegen, Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, ItaliŽ, Portugal en Ijsland. Griekenland en Turkije traden in 1952 toe, maar hun onderlinge geschillen maken hen tot weinig bruikbare partners.
Generaal de Gaulle vond het Amerikaanse overwicht in de NAVO te groot. Daarom trok Frankrijk zich op 1 juli 1966 uit de NAVO terug, maar Frankrijk bleef wel bondgenoot. De zetel van de Raad van de NAVO werd toen verplaatst van Parijs naar Brussel.
De Raad wordt gevormd door de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten. Deze Raad neemt de belangrijke beslissingen voor het algemeen beleid. Opdat geen enkele lidstaat in een positie wordt gedrongen waarin hij zich niet wenst te bevinden, geldt het beginsel van eenparigheid van stemmen. Dit wil zeggen dat besluiten met algemene (alle) stemmen moeten worden genomen. Als antwoord op de NAVO vormden de Oostbloklanden het Pact van Warschau. Directe aanleiding vormde het opnemen van de Duitse Bondsrepubliek in de NAVO in 1955. Het Warschau-Pact tussen de Sowjetunie, AlbaniŽ, Bulgarije, Hongarije, Polen, RoemeniŽ, Tsjechoslowakije en de Duitse Democratische Republiek hield wederzijdse bijstand in. De troepen van de deelnemende landen kwamen onder een verenigd opperbevel. Het Pact van Warschau werd door de Sowjetunie gebruikt om de invallen in Hongarije van 1956 en in Tsjechoslowakije van 1968 te rechtvaardigen.
In 1968 verklaarde de Russische partijsecretaris Breznjev zelfs dat de Sowjetunie en haar bondgenoten het recht hadden, in landen als Tsjechoslowakije in te grijpen. In dat geval immers moest de socialistische staat beschermd worden tegen een contra-revolutie. Deze opvatting is als de Breznjev-doctrine of Breznjev-leer vastgelegd. De Containment-politiek beperkte zich overigens niet tot Europa. Nadat Cambodja in 1949 en Laos in 1954 door Frankrijk als onafhankelijke staten waren erkend, moest de Franse vlag ook gestreken worden in Vietnam. Op 8 september 1954 werd nu de ZOAVO, de Zuid-Oost-Aziatische Verdrags Organisatie opgericht om het communisme in te dammen. De deelnemende landen waren de Verenigde Staten van Amerika, Frankrijk, Groot-BrittanniŽ, AustraliŽ, Nieuw-Zeeland, Pakistan, de Filippijnen en Thailand. Deze organisatie strekte zich dus duidelijk uit over gebieden in het Verre Oosten, die de Verenigde Staten altijd al als hun invloedssfeer hadden beschouwd. Gedurende de Vietnamese Oorlog trokken Frankrijk en Pakistan, die het niet eens waren met het optreden van Amerika in Vietnam, zich uit de organisatie terug. In september 1975 volgde de ontbinding van deze organisatie.
De laatste steen, de sluitsteen als het ware in de Containment, vormde het in 1955 gesloten Pact van Bagdad. Lid daarvan waren Pakistan, Iran, Irak en Turkije. Irak trad in 1958 uit dit verbond na een staatsgreep door generaal Kassem. Deze ging een andere politiek volgen. Sindsdien sprak men niet langer over het Pact van Bagdad, maar van de CENTO of Central Treaty Organisation, ofwel Centrale Verdrags Organisatie.

 


Klik hier om deze pagina als je startpagina in te stellen !

Google
 
Web www.worldexplorer.be
www.infoblog.be
© 2006 - WorldExplorer